بخش های تحقیقاتی

 

 

تحقیقات روستایی

 

ثبت و گواهي نهال وبذر

 

علوم دامی

 

دامپزشکی

 

جنگل ومرتع

 

خاک و آب

 

آبخیزداری

      وضعیت مراتع  |  وضعیت جنگل ها  |  وضعیت بیابان ها

معرفی

 

مراتع استان با وسعت 870000 هكتار سطحي معادل 77 درصد مساحت استان را به خود اختصاص مي دهد كه از اين ميان، مراتع ييلاقي با 23200 هكتار و مراتع قشلاقي با 708800 هكتار به ترتيب كمترين و بيشترين مساحت را به خود اختصاص داده اند. وسعت مراتع ميان بند 138300 هكتار مي باشد. براساس مطالعات انجام شده جوامع گياهي موجود در مراتع استان عبارتند از: درمنه دشتي، درمنه كوهي، گون، اسكاريولا، استيپا و جامعه گياهان شورروي. همچنين طبق گزارشات موجود در حال حاضر تعداد دام موجود در سطح مراتع 3 برابر ظرفيت فعلي آن مي باشد.

 مساحت ذخيره گاههاي جنگلي استان حدود 2000 هكتار مي باشد كه بيشتر از لحاظ تفرجگاهي و حفظ ذخاير ژنتيكي قابل توجه است. عمده گونه هاي گياهي اين مناطق عبارتند از: بادامچه، بنه، زالزالك، گوجه وحشي و زرشك و همچنين تاغزارهاي دست كاشتي كه به صورت پراكنده با مساحتي بالغ بر 4500 هكتار در منطقه شرقي استان مشاهده مي گردد.

استان قم از قسمت شرق به كوير مركزي ايران متصل بوده و بيابانهاي حوزه مسيله در استان قم قرار دارد و همين موضوع باعث تهديد استان از لحاظ مشكل شنهاي روان و وجود گرد و غبار و ذرات آئروسل گرديده است. مناطق شور استان حدود 600000 هكتار وسعت دارد كه شامل درياچه نمك، درياچه حوض سلطان، دشت مسيله، پلاياي غدير اسب و كوه نمك مي باشد.

تنوع اكولوژيكي موجود در سطح استان ملزومات تنوع گونه هاي گياهي را پديد آورده كه از آن جمله مي توان گونه هاي مناطق بياباني و نيمه بياباني، شورپسند (Halophyts)، استپي، نيمه استپي، كوهسري، شن دوست و گچ دوست را نام برد. در همين راستا تاكنون 1350 گونه گياهي از سطح استان جمع آوري و شناسايي گرديده و اين گونه ها در هرباريوم مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبي استان موجود مي‌باشد. از بين گونه هاي فوق حدود 200 گونه جزو گونه هاي دارويي،32 گونه جزو گونه هاي اسانس دار و 70 گونه جزو گونه هاي شورروي دسته بندي شده اند. همچنين بذور بيش از 400 گونه گياهي اعم از جنگلي، مرتعي و دارويي جمع آوري و شناسايي گرديده است. انسكتاريوم بخش داراي بيش از 430 نمونه از حشرات و آفات مختلف جمع آوري شده از سطح استان مي باشد. عمده ترين محصولات فرعي مراتع استان شامل قليا، كتيرا و شيره باريجه مي باشد كه به ترتيب از گونه هاي اشنان، گون و باريجه گرفته مي شود.

بخش تحقيقات منابع طبيعي باتوجه با شرايط خاص اكولوژيك استان قم، دارا بودن شرايط اكولوژيكي و اقليمي متفاوت ودسترسي به آنها در كوتاهترين زمان ، نزديك بودن به مؤسسات مادر و دارا بودن نيروهاي فعال و متخصص، داراي پتانسيل فراواني جهت اجراي طرحهاي تحقيقاتي در زمينه هاي ذيل ميباشد. كما اينكه تاكنون اين بخش داراي تعداد 21 فقره طرح تحقيقاتي خاتمه يافته و 12 فقره طرح تحقيقاتي دردست اجرا در زمينه هاي مختلف جنگل ومرتع  و ... مي‌باشد. 

 اهداف كيفي و اولويتهاي تحقيقاتی این بخش در استان

  • - شناخت ويژگي ها و اركان بخش هاي مختلف منابع طبيعي، اعم از جنگل، مرتع، بيابان، حوزه هاي آبخيز و …

  • - بررسي روشهاي مديريتي مرتع با هدف دستيابي به مناسب ترين روش اصلاح و احياء مراتع

  • - انجام تحقيقات به زراعي و به نژادي جهت معرفي گياهان مناسب  در عرصه هاي شور، بياباني و اراضي كم بازده

  • - شناسايي، كشت و اهلي كردن و بررسي مواد مؤثره گياهان دارويي در سطح استان

  • - شناخت توان‌اكولوژيك زيست‌بومهاي بياباني به منظور شناسايي ارزش اقتصادي‌آنها

  • - تحقيق در زمينه گونه هاي درختي و درختچه اي چند منظوره با هدف اصلاح حوزه‌هاي آبخيز

  • - تقويت بانك ژن گياهي و تحقيق در زمينه پتانسيل ژنتيكي گونه هاي مناسب و خاص موجود در شرايط مختلف كشور

  • - توجه ويژه به مسئله شوري جهت دستيابي به راهبردهاي علمي استفاده پايدار از اراضي شور و گياهان شورروي

  • - شناسايي و مبارزه با آفات و بيماريهاي گونه هاي گياهي جنگلي و مرتعي استان

 

طرح های خاتمه یافته

   

نام مجری

نام طرح

زهیرباقری بررسي فون موريانه ها در گياهان مرتعي و درختي طرح جنات قم
ابولفضل رحمتی زاده شناسايي مناطق شور و مطالعه مكانيسمهاي مقاومت به شوري در قم
محمدرضا نایینی ارزيابي روشهاي تكثير، اصلاح و توسعه كشت عناب
زهیر باقری جمع آوري، شناسايي و بررسي فون حشرات مراتع استان قم
حسین بشری مطالعه ات اكولوژي گياهان مهم مرتعي در استان قم
محمدحسین عبدالمحمدی جمع آوري، شناسايي و اهلي كردن گياهان دارويي استان قم
حسین بشری شناسايي و بررسي اكولوژيك گياهان اسانس دار در استان قم
سیروس طهماسبی افشار بررسي عامل توليد كننده و نحوه توليد مان (شيرابه هاي قندي)
حسین باقری جمع آوري بذور گياهان مرتعي به منظور تقويت بانك ژن گياهان مرتعي (فاز اول)
عباس پورمیدانی بررسي پتانسيل ژنتيكي موجود در گونه هاي تاغ جهت اصلاح و گسترش آن در عرصه هاي بياباني كشور
عباس پورمیدانی   به منظور بررسي امكان تلاقي بين گونه ايStipa مطالعات جامع ژنتيكي جنس
سیدمهدی ادنانی بررسي سازگاري گونه هاي مهم مرتعي در منطقه قم
حسین خاکدامن شناسايي ارقام مختلف عناب در ايران
سیدمهدی ادنانی شناخت مناطق اكولوژيك استان قم
حسین باقری  در اكوسيستمهاي مرتعي استان قم Stipagrostis  plumosa بررسي آت اكولوژي گونه
ابوالفضل خلیل پور تعيين قلمرو جغرافيايي محدوده بياباني قم
علی رضایی احمدآبادی بررسي زيست شناسي پروانه گالزاي و عوامل كنترل كننده آن
سيد حيدر ولي زاده بررسي امكان استفاده از قارچ   Metrahiium anisopliae vararcidum  روي ملخ كوهاندار تاغ در شرايط آزمايشگاهي و طبيعي
حسین باقری بررسي ارزش رجحاني و ميزان بهره‌برداري از گونه‌هاي مرتعي توسط انواع دام در مراتع استپي استان قم
حسین باقری جمع آوري، شناسايي، ارزيابي و حفاظت بذور گياهان دارويي به منظور تقويت بانک ژن
عباس پورمیدانی جمع آوري ، شناسايي ، ارزيابي و حفاظت بذور گياهان مرتعي به منظور تقويت بانک ژن(فاز دوم)
حسین خاکدامن بررسي علل خشكيدگي تدريجي سرو نقره‌اي در استان قم
سید مهدی ادنانی تعيين ضريب همبستگي تاج پوشش و توليد در مراتع استان قم
حسین خاکدامن مطالعه روشهاي جمع آوري و حفظ نزولات آسماني در قم
احمد کمیجانی طراحی و تولید نرم افزار چندرسانه ای فلور استان قم
حسین باقری تعيين ترکيب بهينه دام در مراتع نيمه استپي استان قم
حسین خاکدامن بررسي سازگاري ارقام زيتون در شرايط اقليمي قم
عباس پورمیدانی بررسي تاثيرکاربرد پليمراکوازورب و آب خشک بر آبياري نهالهاي کاج، زيتون و آتريپلکس
ابوالفضل رحمتی زاده بررسي اثرات احداث سدهاي 15 خرداد و غدير ساوه بر روند بيابان زايي دشت مسيله
 
   

طرح های در دست اجرا

   
نام مجری نام طرح
سید مهدی ادنانی ارزيابي مراتع مناطق مختلف آب و هوايي استان قم
سید مهدی ادنانی بررسي تاثير قرق در وضعيت و گرايش مراتع مناطق اكولوژيك استان قم
ابوالفضل رحمتی زاده بررسي کارايي مديريتهاي کنوني بر مراتع کشور
حسین باقری

بررسي ارزش رجحاني و ميزان بهره برداري گونه هاي مرتعي توسط انواع دام در مراتع استپي استان قم

حسین خاکدامن

جمع آوري ، شناسايي ، نگهداري ، ارزيابي ، تكثير و كاربرد ذخاير ژنتيكي درختان و درختچه هاي جنگلي استان قم

سید مهدی ادنانی

بررسي تغييرات فصلي توليد و مصرف گياهان مرتعي در مناطق شور حاشيه حوض سلطان قم

سید مهدی ادنانی

بررسي حد بهره برداري مجاز گونه هاي مرتعي درمناطق شور حاشيه حوض سلطان قم

سید مهدی ادنانی

بررسي زمان مناسب ورود و خروج دام در مناطق شور حاشيه حوض سلطان قم

حسین باقری

بررسي تغييرات فصلي توليد و مصرف گياهان مرتعي در مراتع استپي منطقه سلفچگان قم

حسین باقری

بررسي حد بهره برداري مجاز گونه هاي مرتعي در مراتع استپي منطقه سلفچگان قم

حسین باقری

بررسي زمان مناسب ورود و خروج دام در مراتع استپي منطقه سلفچگان قم

محمد مهدی فتاحی

ارزيابي و تهيه نقشه بيابانزايي با روش فائوويونپ در حوزه رودخانه قمرود

ابوالفضل رحمتی زاده

تعيين اشکال ناهمواريها، خصوصيات فيزيکي، شيميايي و مينرالوژيکي کشور

عباس پورمیدانی

بررسي پتانسيل ژنتيکي موجود در نتاج ژنوتيپهاي برتر تاغ (حاصل از فاز اول طرح) به منظور دستيابي به يک توده برتر

حسین خاکدامن شناسايي اکوتيپهاي مختلف اکاليپتوس در ايران و بررسي صفات مورفولوژيکي آنها در شرايط حاشيه کوير
حسین خاکدامن بررسي سازگاري و عملکرد پرونانس هاي گونه هاي صنعتي اکاليپتوس در نواحي مختلف اکولوژيکي ايران
عباس پورمیدانی

بررسي تنوع ژنتيکي، سازگاريي، انتخاب و معرفي مناسبترين ژرم پلاسم برخي گونه هاي جنس  Thymus (با اولويت بررسي نمونه هاي موجود در بانک ژن منابع طبيعي ايران(

عباس پورمیدانی استخراج و تجزيه کيفي وکمي اسانس گونه هاي مختلف آويشن در برخي از استانهاي کشور – قم
سید مهدی ادنانی بررسي تغييرات وضعيت مرتع به منظور دستيابي به روش مناسب براي تعيين وضعيت وگرايش اکوسيستم هاي مرتعي
حسین خاکدامن بررسي رويشگاههاي بادامچه استان قم به منظور دستيابي به اصلي ترين عامل اکولوژيکي در ظهور آنها
عباس پورمیدانی بررسي مقاومت به شوري و خشکي چند گونه مرتعي سازگار به مناطق بياباني استان قم
   
   
   
   

افراد